Musée Grand Curtius de Liège / département des armes

Vanaf het midden van de 19^de eeuw ontstond het idee om in Luik, een van de belangrijkste centra van de wapenindustrie ter wereld, een wapenmuseum op te richten. De lokale fabrikanten kwamen uiteindelijk overeen om een deel van hun productie en hun slapende voorraden samen te brengen om eerst een tijdelijke tentoonstelling te organiseren als opstap naar een museum dat permanent zou worden.
Tegelijkertijd ondernam een belangrijke fabrikant op rust, Pierre Joseph Lemille (1811-1882), stappen bij het stadsbestuur om zijn privéwoning, het voormalige Hotel Hayme de Bomal, aan de stad over te dragen. Daar zou zijn eigen collectie van 571 militaire, civiele en handelswapens worden ondergebracht. Het langverwachte Musée d’Armes werd er op 19 juli 1885 ingehuldigd en de steeds groter wordende wapencollecties bleven er tot het jaar 2000 voor het publiek tentoongesteld.
Toen begonnen de werkzaamheden voor het nieuwe museumcomplex ‘Grand Curtius’ en werd de wapencollectie tijdelijk (2010) verplaatst naar bijgebouwen op het terrein.

Momenteel wordt een ruime selectie uit de collecties, die een beter beeld geeft van hun rijkdom en diversiteit, opnieuw tentoongesteld. Deze collecties hebben nu hun plaats gevonden in het ‘Palais Curtius’, een prachtig herenhuis dat rond 1600 werd gebouwd voor Jean de Corte, Curtius genoemd, een Luikse munitiefabrikant en metaalbewerker van Europese allure.

De collecties van het Musée d'Armes omvatten vuurwapens, blanke wapens, munitie en accessoires die verband houden met het gebruik en de techniek ervan.

Ze zijn afkomstig uit alle continenten en landen, van de prehistorie tot vandaag. Oorspronkelijk vormden ze een soort bewaarplaats voor de burgerlijke en militaire wapensmidskunst. Maar sinds de tweede helft van de 20^ste eeuw zijn de collecties gediversifieerd naar andere aanverwante voorwerpen, om zowel een breder publiek als specialisten aan te spreken. Zoals meestal het geval is, zijn ze afkomstig uit schenkingen en aankopen.

• Schenkingen vormen van bij de aanvang een belangrijke en constante bron van aanwinsten. In de eerste plaats die van reeds bestaande collecties: die van Lemille, die de oorspronkelijke kern van het museum vormde, van de graaf van Renesse (in 1885, een aristocratische wapenzaal uit die terugging tot de 18^de eeuw), van wapensmid Renkin (ongeveer 60 stuks in 1885 en nog eens 180 in 1926), Edmond Dresse de Lébioles (641 medailles en Napoleontische munten, in 1966), Pierre Solvay (256 wapens en jachtaccessoires, in 1972 en 1974) en S. Allesen-Vernö (Deense onderscheidingen, in 1977).
  Naast deze essentiële bijdragen zijn er ook nog die van de Belgische Staat, met een overdracht aan het museum van een aanzienlijke hoeveelheid militair materiaal uit de Eerste Wereldoorlog en, sinds de jaren 1930, van wapens die door het parket zijn ingezameld of in beslag genomen en die via de Proefbank van Luik toekomen in plaats van daar vernietigd te worden.
  Het museum heeft regelmatig wapens en documenten ontvangen van de Fabrique Nationale van Herstal en van wapenbedrijven die werden geherstructureerd of geliquideerd.
  Ook de meer specifieke schenkingen van particulieren, bescheiden of prestigieus waren en blijven talrijk.
• Aankopen zijn uiteraard eveneens van cruciaal belang bij de uitbreiding van het patrimonium.
  Kort na de opening verwierf het museum bij de fabrikant Auguste Francotte een collectie van 800 vuurwapens van groot technisch en historisch belang. Ter gelegenheid van de Wereldtentoonstelling van Parijs in 1900 werd nog een belangrijke reeks jachtwapens aangekocht die daar werd tentoongesteld.
  In 1946 werd een deel van de Renkin-collectie (182 stukken) aan het patrimonium toegevoegd en in 1974 volgden ongeveer 350 historische wapens uit de collectie van Roger Malengret Lebrun.
• Daarnaast is er de vakbibliotheek, uniek in België op het gebied van wapenkunde. Zij wordt sinds de oprichting uitgebreid met aankopen (en schenkingen) van boeken en tijdschriften, alsook met archieven van voormalige fabrikanten.

De permanente tentoonstelling is onderverdeeld in vier ruimtes.

De eerste verdieping die je moet bezoeken is paradoxaal genoeg de derde, gewijd aan blanke wapens en beschermingsmiddelen. De collecties worden hier gepresenteerd per type object, zodat de bezoeker objecten van hetzelfde type in ruimte en tijd kan vergelijken op het gebied van ontwerp en gebruik. Deze verdieping wordt dus belicht vanuit het oogpunt van het ontwerp van de objecten, in beide betekenissen van het woord.
De tweede verdieping, gewijd aan militaire vuurwapens, wordt behandeld vanuit een duidelijk historisch, tactisch en strategisch perspectief. Hier kan de bezoeker vuurwapens uit verschillende conflicten sinds de 16^de eeuw ontdekken.
De eerste verdieping, waar het gaat over civiele wapens, belicht de technische en artistieke aspecten van het wapenmakersvak. Hier kan het publiek tientallen stukken bekijken die vaak van onschatbare intrinsieke en historische waarde zijn.
Ten slotte is er nog een laatste ruimte gewijd aan de geschiedenis van de belegeringskunde. Deze bevindt zich op het kanonnenhof. Hier krijg je een kort overzicht van de geschiedenis van de belegeringskunst, van belegeringswerktuigen tot buskruitwapens.