't Spaans Tolhuis - Fort van Plassendale

Het Spaans Tolhuis in Oudenburg, langs het jaagpad van Plassendale naar Brugge, was ooit de toegangspoort van een stevig 17de-eeuws fort dat de oude sluis van Plassendale bewaakte.

Het tolhuis is het enige resterende gebouw van het historische fort. Het deed dienst als ingangsgebouw en wachtlokaal voor soldaten, woning van de commandant, tolkantoor, herberg, huis van de sasmeesters. Vandaag is het Spaans Tolhuis een rustpunt voor fietsers, wandelaars, schippers, grote en kleine avonturiers met lichte honger of hevige dorst. Bijzondere aandacht gaat uit naar het verleden en erfgoed in de streek.

Het fort speelde een rol in de Negenjarige Oorlog (1688-1697), waarbij het meerdere keren aangevallen en veroverd werd. Eén van de ‘bezoekers’ was de Franse generaal d’Artagnan, ooit musketier van de Franse koning Lodewijk XIV.
Maar ook tijdens de Spaanse Successieoorlog (1701–1713) werd het kleine fort speelbal van de verschillende strijdende partijen met klinkende namen als de hertog van Marlborough, prins Eugeen van Savoie, markies Grimaldi en graaf La Mothe.
In 1745 bulderden de kanonnen aan Plassendale een laatste keer: een Franse eenheid onder leiding van de graaf van Lowendael nam, na twintig kanonschoten gelost te hebben, Plassendale met weinig moeite opnieuw in. 77 Britse (Royal Scots Fusiliers), Nederlandse en Hongaarse soldaten en drie officieren die het fort bewaken gaven zich over en werden naar Brugge afgevoerd. Tien stukken kanon werden buitgemaakt.

Vandaag herinnert het kleine gerestaureerde ingangsgebouw en tolhuis aan het roemrijke verleden van Plassendale.
Binnen prijken graffiti van strijdende partijen uit 1706 en 1708 nog op de muur. Een niet-ontplofte driehonderd jaar oude handgranaat wordt gekoesterd als een schat en je bent er altijd welkom voor een goed verhaal!